Stevens

Grenen

De foto's van de houtsoorten zijn louter illustratief en kunnen afwijken van de realiteit.

Algemeen
  • licht tot roodbruin-geel kernhout, wit tot geelachtig wit spinthout;
  • een van de meest toegepaste houtsoorten;
  • geschikt voor binnen en buiten (mits verduurzaming);
  • matig tot weinig duurzaam hout.
Groeigebied Grenen is de commerciële naam voor Pinus sylvestris. Grove pijn is de juiste Nederlandse naam, al wordt ook vaak grove den gebruikt. De meeste Pinus-soorten komen uit het noordelijke halfrond. Al vind je ze ook in Chili, Brazilië, Zuid-Afrika, Nieuw-Zeeland, Midden- en Zuid-Europa, …
spruce
Uitzicht De takken groeien in kransen om de stam. Het groeigebied is enorm verspreid: afmetingen en kwaliteiten verschillen dus behoorlijk. De boom wordt zo’n 35 meter hoog, met een diameter tussen 30 en 50 cm. De stam is recht en cilindrisch, en takvrij tot ongeveer 10 meter.
Kleur en tekening De kleur van het verse kernhout is lichtbruin. Na verloop van tijd wordt het donkerder en varieert dan van geelbruin tot roodbruin en steekt scherp af tegen het 50-100 mm brede spint dat wit tot lichtgeel van kleur kan zijn. Het spint kan soms, meestal plaatselijk, enigszins donkerder dan normaal gekleurd zijn. Dit komt door de aanwezigheid van drukhout (reactiehout), dat als een natuurlijk gebrek moet worden gezien. In het kernhout valt deze afwijking met het blote oog vrijwel niet te constateren. Evenals de andere naaldhoutsoorten uit de gematigde luchtstreken vertoont grenen een duidelijk verschil tussen het licht gekleurde vroeghout en het donkerder gekleurde laathout. Op kwartiers gezaagd hout geeft dit een streeptekening te zien en op dosse gezaagd hout een vlamtekening. Grenen is harshoudend. Soms kunnen de harsgangen als uiterst fijne streepjes worden waargenomen. Op de langsvlakken kunnen soms opvallende donkerbruine, onregelmatig gevormde kleverige vlekken voorkomen. Deze worden veroorzaakt door het hoge harsgehalte dat plaatselijk in het weefsel aanwezig kan zijn. Vers gezaagd of geschaafd hout verspreidt een aangename hars- of terpentijngeur. Deze geur verdwijnt op den duur, maar als oud hout opnieuw wordt bewerkt, ruikt het weer als nieuw. Grenen dat afkomstig is van aanplantingen bevat een groot percentage spint, aangezien de pijnbomen pas op circa 25-jarige leeftijd kernhout gaan vormen. Uit onderzoek is gebleken dat de mechanische eigenschappen van grenenspint niet onderdoen voor kernhout. Europees grenen heeft een zeer groot groeigebied met zeer verschillende klimatologische omstandigheden. Als gevolg hiervan treedt er een grote variatie op in groeiringbreedte, volumieke massa, grootte van de cellen, celwanddikte en aantal en grootte van de kwasten.
Duurzaamheid Het kernhout is matig tot weinig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse III-IV), het spint is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).
Kwaliteit De sortering naar uitzicht is louter beschrijvend en vermeldt niets over de toepassing van het hout. Ingevoerd gezaagd hout wordt gesorteerd naar uitzicht. Afhankelijk van de herkomst gelden verschillende sorteringregels.
Grenen uit Zweden
en Finland
Hiervoor volgt België ‘Noords hout: sorteringsregels voor gezaagd grenen en vuren’, ook bekend als ‘het Scandinavische groene boekje’. Dat onderscheidt zes kwaliteitsklassen (van I tot VI). ‘Ongesorteerd hout’ groepeert de klassen I, II, III en IV.
Daarnaast gebruiken Zweden en Finland ook de kwaliteitsaanduiding saw falling. Daarbij bestaat het hout uit een deel ‘ongesorteerd hout’, een deel zaaghout van klasse V en een tot 20% beperkt deel zaaghout van klasse VI.
Grenen uit Rusland De Russen onderscheiden vijf kwaliteitsklassen. ‘Ongesorteerd hout’ groepeert er de klassen I, II en III. Hun vierde klasse stemt overeen met de saw falling-kwaliteit van de Scandinavische landen, hun vijfde met de zesde kwaliteit van de Scandinavische landen.
Grenen uit de Baltische staten, Polen en Tsjechië

De Balten, Polen en Tsjechen voeren saw falling-kwaliteit uit die dicht bij die uit de Scandinavische landen ligt.
Ook Europa legde de kwaliteit van vurenhout vast in de norm EN1611-1. Die wijkt grondig af het Scandinavische systeem, dat nochtans stevig in de houtwereld is verankerd.
De STS 04 bepaalt de regels voor visuele sterktesortering. NBN EN 14081 is vanaf 1 september 2009 de referentie voor CE-markering van constructiehout.

Droging en vochtgehalte Versgezaagd hout moet snel onder de 20% gedroogd worden, om blauwschimmel en rot te vermijden. Grenen droogt goed en snel, maar er is toch wat risico op scheuren of verkleuren bij hoge temperaturen.
Bewerking en behandeling Grenen is prima te boren, frezen, schuren, spijkeren, schroeven en te lijmen. Het hars hecht zich soms aan de schaafmessen: af en toe ontvetten is de boodschap. Heeft het hout een laag vochtgehalte? Pas dan uw schaafsnelheid aan om uitspringende kwasten te vermijden. Het kernhout is moeilijk, maar het spint net gemakkelijk te verduurzamen. Na hittebehandeling is grenen perfect voor toepassingen in weer en wind. De meubelindustrie loogt en bleekt ook het hout.
Toepassingen
  • daktimmerwerk (verduurzaming volgens procedé A 2.1)
  • vloerbalken (verduurzaming volgens procedé A 2.1)
  • gevelbekleding (verduurzaming volgens procedé A 3)
  • dakspanten (verduurzaming volgens procedé A 2.1)
  • trappen
  • wanden
  • plafonds
  • vloeren
  • keukens
  • kasten
  • verpakkingen (kratten, kisten, paletten)
  • lijstwerk
  • planchetten voor plafonds en wanden
  • panelen
  • schermen, hekken, paaltjes, schuttingen voor de tuin (verduurzaming volgens procedé A 4.1-grondcontact)
  • plaatmateriaal (spaanplaat, multiplex, MDF, OSB)
Professionele Info

Gemiddelde volumieke massa*

320-800 kg/m³
(gemiddeld 500 kg/m³)

Radiale krimp

60 tot 30% r.v.**

0,5 %

 

90 tot 60% r.v.**

0,5 %

Tangentiële krimp

60 tot 30% r.v.**

1,1 %

 

90 tot 60% r.v.**

1,3 %

Werken

60 tot 30% r.v.**

1,6 %

 

90 tot 60% r.v.**

1,8 %

Buigsterkte

79 N/mm²

Elasticiteitsmodulus

11.000 N/mm²

Druksterkte (evenwijdig met de vezel)

47 N/mm²

Schuifsterkte

7,5 N/mm²

Hardheid (Janka) – Kops

3330 N

Hardheid (Janka) - Langs

2940

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

 

Commerciele Info
(100x200 mm)

Lengte in meter:
1,8/2,1/2,4/2,7/3,0/3,3/3,6/
4,2/4,5/4,8/5,1/5,4/5,7/6,0/6,3

75x225 (75x200) mm

63x175/150 mm

50x150/125/100 mm

38x225/150/125/100 mm

32x175 mm

25x 225/175/150/125/100 mm

19x125/100 mm

 

bron: www.woodforum.be
houthandel Stevens
stevens